เมื่อรถไฟจีน–ลาวเปลี่ยนตำแหน่งของหนองคาย อุดรธานี ขอนแก่น และนครราชสีมา บนแผนที่การค้าและการลงทุนของภูมิภาค
เมื่อรถไฟจีน–ลาวเปิดให้บริการในปี 2021 ลาวเริ่มเปลี่ยนบทบาทจากประเทศที่ไม่มีทางออกทะเล หรือ Landlocked ไปสู่การเป็นประเทศเชื่อมโยงทางบก หรือ Land-linked
ในแผนที่เศรษฐกิจใหม่นี้ ภาคอีสานของไทยไม่ได้อยู่ไกลจากศูนย์กลางอีกต่อไป แต่กำลังอยู่บนเส้นทางจีนตอนใต้–ลาว–หนองคาย–อุดรธานี–ขอนแก่น–นครราชสีมา–กรุงเทพฯ และแหลมฉบัง
รถไฟไม่ได้เปลี่ยนแค่การเดินทาง
World Bank เคยประเมินว่า หากระบบศุลกากรและโลจิสติกส์ได้รับการพัฒนาอย่างเหมาะสม เส้นทางนี้อาจช่วยลดต้นทุนการขนส่งทางบกระหว่างคุนหมิงกับแหลมฉบังได้ประมาณ 32%
ขณะเดียวกัน ไทยกำลังพัฒนารถไฟความเร็วสูงกรุงเทพฯ–หนองคาย โดยมีเป้าหมายเชื่อมต่อเส้นทางกับจีนผ่านลาว สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นจึงไม่ใช่เพียงเรื่องรถไฟ แต่คือการจัดวางศูนย์กลางธุรกิจและโลจิสติกส์ใหม่
โอกาสที่อาจเกิดขึ้นในอีสาน
- โลจิสติกส์ คลังสินค้า และ Cold-chain
- การนำเข้า–ส่งออกและการแปรรูปสินค้าเกษตร
- โรงแรม การท่องเที่ยว และบริการสำหรับนักเดินทาง
- ที่อยู่อาศัยและพื้นที่เชิงพาณิชย์
- บริการกฎหมาย บัญชี ภาษา และการประสานธุรกิจข้ามประเทศ
แต่ต้องไม่สรุปเร็วเกินไป
คำว่า ‘ทุนจีนเข้าอีสาน’ ต้องใช้อย่างระมัดระวัง เพราะข้อมูลการลงทุนจากจีนจำนวนมากยังเป็นตัวเลขระดับประเทศ ไม่ได้หมายความว่าเงินทั้งหมดกำลังไหลเข้าสู่ภาคอีสาน
สิ่งที่เราเห็นอาจยังเป็นช่วงของการสำรวจพื้นที่ สร้างเครือข่าย และเตรียมตำแหน่งทางธุรกิจก่อนระบบคมนาคมจะเชื่อมต่ออย่างสมบูรณ์
เมื่อเส้นทางเศรษฐกิจใหม่มาถึง คนอีสานจะเป็นเพียงเจ้าของพื้นที่ทางผ่าน หรือจะสามารถสร้างธุรกิจและเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่มูลค่านี้ได้ด้วย?
Sources & further reading
World Bank — Transforming Lao PDR from Land-locked to Land-linked↗Reuters — Thailand expects rail link to China from 2030↗Mekong Institute — China–Lao PDR–Thailand railway↗เขียนและวิเคราะห์โดย